Kiedy wprowadzono RODO i co warto o tym wiedzieć?

Kiedy wprowadzono RODO i co warto o tym wiedzieć?

Kategoria Prywatność
Data publikacji
Autor
CyberThreat.pl

RODO stosuje się od 25 maja 2018 r. i od tego dnia zastąpiło dyrektywę 95/46/WE, zapewniając jednolite zasady ochrony danych w całej Unii Europejskiej. Przyjęto je 27 kwietnia 2016 r., a w życie weszło 20. dnia po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE, przy czym rozpoczęcie stosowania wyznaczono właśnie na 25 maja 2018 r..

Kiedy wprowadzono RODO?

Kiedy wprowadzono RODO w praktyce oznacza datę rozpoczęcia jego stosowania. To 25 maja 2018 r., a więc moment, od którego wszystkie podmioty przetwarzające dane osobowe w UE zaczęły podlegać nowym zasadom ochrony danych. Rozporządzenie uchyliło dyrektywę 95/46/WE ze skutkiem od tej samej daty, co zakończyło rozproszenie wymogów i zastąpiło je bezpośrednio obowiązującymi przepisami.

RODO jest aktem bezpośrednio stosowanym we wszystkich państwach członkowskich, co oznacza brak konieczności implementacji do prawa krajowego w zakresie zasad, podstaw i praw przewidzianych w rozporządzeniu. Akt obejmuje 99 artykułów oraz motywy, które objaśniają jego cele i reguły.

Czym jest RODO?

RODO to ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych, czyli rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r., ustanawiające ramy prawne przetwarzania danych osób fizycznych w Unii Europejskiej. Jego celem jest jednoczesna ochrona osób w związku z przetwarzaniem ich danych oraz zapewnienie swobodnego przepływu danych w UE.

Jaki jest cel i zakres RODO?

Głównym celem jest ochrona praw i wolności osób fizycznych przy jednoczesnym umożliwieniu legalnego, bezpiecznego i przejrzystego obiegu danych w gospodarce cyfrowej i administracji publicznej. Rozporządzenie ma zastosowanie do podmiotów publicznych i prywatnych, które przetwarzają dane osób fizycznych, a także do podmiotów spoza UE, jeśli oferują towary lub usługi osobom w UE albo monitorują ich zachowanie w UE.

Jak RODO definiuje dane osobowe i przetwarzanie?

Dane osobowe to informacje dotyczące osoby fizycznej zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania, natomiast przetwarzanie obejmuje każdy operacyjny krok wykonywany na danych, w tym pozyskiwanie, utrwalanie, przechowywanie, modyfikowanie, udostępnianie i usuwanie.

  Czego nie może nauczyciel z RODO w codziennej pracy

Kim są administrator danych, podmiot przetwarzający i inspektor ochrony danych?

Administratorem danych jest podmiot, który określa cele i sposoby przetwarzania danych. Podmiot przetwarzający to dostawca lub inny wykonawca, który przetwarza dane w imieniu administratora na podstawie umowy lub innego instrumentu prawnego. Inspektor ochrony danych wspiera organizację w przestrzeganiu przepisów i jest wyznaczany, gdy charakter, zakres lub cele przetwarzania tego wymagają.

Jakie są zasady przetwarzania danych według RODO?

RODO ustanawia katalog zasad, do których należy dostosować każdy proces przetwarzania. Obejmują one:

  • zgodność z prawem, rzetelność i przejrzystość
  • ograniczenie celu
  • minimalizację danych
  • prawidłowość
  • ograniczenie przechowywania
  • integralność i poufność
  • rozliczalność, czyli zdolność wykazania przestrzegania zasad

Na jakich podstawach prawnych można przetwarzać dane?

Przetwarzanie musi opierać się na przynajmniej jednej podstawie prawnej, takiej jak zgoda, wykonanie umowy, obowiązek prawny, ochrona żywotnych interesów, zadanie realizowane w interesie publicznym lub prawnie uzasadniony interes administratora. Zgoda musi być dobrowolna, konkretna, świadoma i jednoznaczna, ale nie stanowi uniwersalnej podstawy i nie jest wymagana w każdym procesie przetwarzania.

Jak spełnić obowiązek informacyjny i rozliczalność?

Obowiązek informacyjny wymaga jasnego wskazania tożsamości administratora, celów przetwarzania, podstaw prawnych, okresów przechowywania, odbiorców danych i praw przysługujących osobie. Realizacja zasady rozliczalności wymaga prowadzenia dokumentacji, w tym rejestru czynności przetwarzania, który pokazuje cele, podstawy, kategorie danych i osób, odbiorców oraz okresy retencji. Standardowy termin odpowiedzi na żądania osób co do zasady wynosi 1 miesiąc.

Jakie prawa mają osoby, których dane dotyczą?

Osobom przysługują prawa dostępu do danych, sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia oraz sprzeciwu, a także inne uprawnienia wynikające z przepisów. Administrator musi realizować te prawa bez zbędnej zwłoki i zazwyczaj w ciągu jednego miesiąca.

Czy RODO reguluje profilowanie i zautomatyzowane decyzje?

RODO obejmuje zautomatyzowane podejmowanie decyzji oraz profilowanie i przyznaje prawo do uzyskania informacji o zasadach takich działań, a w określonych sytuacjach do zakwestionowania decyzji.

Na czym polega privacy by design i privacy by default?

Ochrona danych w fazie projektowania oznacza wbudowanie wymogów RODO w procesy, systemy i produkty na etapie planowania, a domyślna ochrona danych polega na ograniczaniu zakresu i czasu przetwarzania do niezbędnego minimum.

Kiedy trzeba przeprowadzić ocenę skutków dla ochrony danych?

Ocena skutków dla ochrony danych jest wymagana wtedy, gdy planowane przetwarzanie może powodować wysokie ryzyko naruszenia praw i wolności osób, a jej celem jest identyfikacja ryzyk i określenie środków ograniczających te ryzyka.

Jak zarządzać bezpieczeństwem i ryzykiem w praktyce?

Proces należy rozpocząć od inwentaryzacji danych i ustalenia, jakie dane są przetwarzane, w jakich procesach, na jakich podstawach prawnych oraz gdzie i przez kogo są przechowywane. Analiza ryzyka powinna brać pod uwagę prawdopodobieństwo i skutki wycieków, nieuprawnionego dostępu, utraty lub nieodwracalnego usunięcia danych, a następnie prowadzić do adekwatnych środków technicznych i organizacyjnych.

  Czy adres email jest daną osobową w świetle prawa?

Do kluczowych środków należą kontrola dostępu, uwierzytelnianie wieloskładnikowe, szyfrowanie, regularne kopie zapasowe, aktualizacje, monitoring oraz testowanie procedur, w tym planów ciągłości działania. Dobór środków powinien odzwierciedlać poziom ryzyka, co wynika z zasady adekwatności zabezpieczeń.

Co zrobić w razie naruszenia ochrony danych?

Należy wykryć i ograniczyć skutki zdarzenia, ustalić jego zakres, ocenić ryzyko dla praw i wolności osób oraz udokumentować działania. Jeżeli występuje ryzyko naruszenia praw lub wolności osób, administrator ma obowiązek zgłosić naruszenie organowi nadzorczemu co do zasady w ciągu 72 godzin, a w razie wysokiego ryzyka również poinformować osoby, których dane dotyczą.

Jak wyglądają transfery danych poza EOG?

Przekazywanie danych poza Europejski Obszar Gospodarczy wymaga odpowiedniej podstawy prawnej, w szczególności decyzji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony, standardowych klauzul umownych lub wiążących reguł korporacyjnych, przy zachowaniu wszystkich wymogów przejrzystości i bezpieczeństwa.

Ile wynoszą kary za naruszenia RODO?

RODO przewiduje administracyjne kary pieniężne do 20 mln euro albo do 4 procent całkowitego rocznego światowego obrotu przedsiębiorstwa z poprzedniego roku obrotowego, przy czym stosuje się kwotę wyższą. Oprócz kar możliwe są środki naprawcze, w tym nakazy dostosowania procesów, ograniczenia lub zakazy przetwarzania oraz inne działania organu nadzorczego.

Jak wdrożyć RODO w organizacji?

Skuteczne wdrożenie obejmuje uporządkowanie kluczowych elementów zgodności. Należą do nich polityka ochrony danych, rejestr czynności przetwarzania, rejestr naruszeń, klauzule informacyjne, procedura realizacji praw osób, umowy powierzenia z dostawcami, procedura zarządzania zgodami, harmonogram retencji i usuwania danych oraz analiza ryzyka wraz z oceną skutków dla ochrony danych w razie potrzeby.

Ważne są także szkolenia pracowników, zasady nadawania uprawnień, plan reagowania na incydenty oraz testy ciągłości działania. Cel przetwarzania powinien determinować zakres danych, podstawę prawną i czas przechowywania, a poziom ryzyka wskazywać na potrzebne zabezpieczenia. Powierzenie danych podmiotowi przetwarzającemu nie zwalnia administratora z odpowiedzialności za zgodność działania.

RODO nie oznacza konieczności uzyskiwania zgody na każde przetwarzanie. Kluczowe jest właściwe określenie podstawy prawnej, spełnienie obowiązku informacyjnego, wdrożenie zasady minimalizacji i ustalenie okresów retencji, co obejmuje usuwanie danych po ustaniu celu przetwarzania.

Podsumowanie

RODO obowiązuje od 25 maja 2018 r. i wprowadza jednolite, bezpośrednio stosowane standardy ochrony danych w całej UE, łącząc ochronę praw osób z zapewnieniem swobodnego przepływu danych. Organizacje muszą wykazać zgodność z zasadami, stosować adekwatne podstawy prawne i zabezpieczenia, respektować prawa osób, a w razie naruszeń działać szybko oraz zgodnie z obowiązkami sprawozdawczymi. Niezastosowanie się do przepisów naraża na istotne ryzyko finansowe i regulacyjne, w tym na kary do 20 mln euro lub 4 procent światowego obrotu.

Dodaj komentarz